Abstract
The research examined the difficulties faced by SMEs in the Latacunga canton regarding their operational efficiency, resource management, waste management, and expense monitoring, which negatively impact their profitability and competitiveness. Therefore, the main purpose was to identify circular economy measures that facilitate cost reduction in companies. A quantitative methodology was used, with a design combining descriptive and correlational aspects, through a structured questionnaire using a Likert scale. The sample consisted of 277 SME representatives, including owners, managers, administrators, and employees. The findings revealed high levels of adoption of circular economy practices and cost reductions; additionally, Spearman's Rho was 0.895 with a significance level of 0.000. It was concluded that the circular economy plays a crucial role in resource optimization, waste reduction, cost control, and strengthening business sustainability.
References
Agila, M., Yumibanda, L., & Merchán, D. (2022). Bio-Business of Polymer Derived from Cassava Waste for the Industrial Plastic Sector. CEUR Workshop Proceedings, 5(9), 1–11. http://ceur-ws.org
Alvarado, P., Sablón, N., & Bravo, M. (2021). Estudio de la cadena agroalimentaria del plátano en la provincia de Manabí. ECA Sinergia, 12(3), 155–174. https://doi.org/10.33936/eca_sinergia.v12i3.3430
Amicarelli, V., Bux, C., & Fiore, M. (2024). Guest editorial: Circular economy in the agri-food, tourism and hospitality industries in the post-pandemic era. British Food Journal, 126(1), 1–12. https://doi.org/10.1108/BFJ-01-2024-369
Andrade, G., Andrade, M., Suárez-Usbek, A., Bautista-Espinoza, H., & Haro-Haro, A. (2023). Impacto socioeconómico de la ganadería lechera en comunidades indígenas del Ecuador. EASI: Ingeniería y Ciencias Aplicadas en La Industria, 2(1), 1–43. https://doi.org/10.53591/easi.v2i1.1907
Aranda-Usón, A., Scarpellini, S., & Moneva, J. M. (2024). Dynamic capabilities for a “circular accounting” and material flows in a circular economy. Resources, Conservation and Recycling, 209. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2024.107756
Bassi, F., & Guidolin, M. (2021). Resource efficiency and Circular Economy in European SMEs: Investigating the role of green jobs and skills. Journal of Cleaner Production / Versión Académica, 13(21). https://arxiv.org/abs/2108.11610
Bravo, María., Ruiz, Monserrate., & Sablón, Neyfe. (2020). Prospectivas de la Economía Circular en la cadena Agroalimentaria del cacao ecológico fino de aroma en la Provincia de Manabí. Biblioteca Digital Repositorio Académico, 5(9), 1–110.
Gonzales, R., Perez, S., Mariano, R., & Moreno, S. (2002). Revisión del Concepto Economía Circular. Revista Negocios Agroalimentarios, 7(2), 1–22.
Hernán, D. (2021). Foresight for Small and Medium Enterprises in the Context of the Circular Economy Wendy Anzules-Falcones Angela María Díaz-Márquez David Sánchez-Grisales. Foresight and sti Governance, 15(1), 86–96. https://doi.org/10.17323/2500
Howard, M., Yan, X., Mustafee, N., Charnley, F., Böhm, S., & Pascucci, S. (2022). Going beyond waste reduction: Exploring tools and methods for circular economy adoption in small-medium enterprises. Resources, Conservation and Recycling, 182. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2022.106345
Kómova1, E. L. (2023). La economía Circular en la Gestión de Residuos Ganaderos. Biblioteca Digital Repositorio Académico, 6(8), 1–21.
Martinho, V. J. P. D., & Guiné, R. de P. F. (2021). Integrated-smart agriculture: Contexts and assumptions for a broader concept. Agronomy, 11(8). https://doi.org/10.3390/agronomy11081568
Pancorbo, J., Anzuales, E., Carrera, C., & Pancorbo, J. (2024). Barreras Empresariales para el Desarrollo de Modelos de Negocio Circulares en MIPYMES de América Latina. Revista Científica Mundo Recursivo, 2(7), 148–171.
Pico, F., & Labre, A. (2026). Economía Circular y acciones sostenibles de la MIPYME textil: Caso Tungurahua – Ecuador. CIENCIA UNEMI, 19(50), 12–28. https://doi.org/10.29076/issn.2528-7737vol19iss50.2026pp12-28p
Quintana, R., Donos, M., Quintana, C., José, F., & Farías, Z. (2024). Barriers to Reverse Logistics and the Circular Economy in Supply Chain Arrangements: A Qualitative Study in Ecuador Barreiras á loxística inversa e a economía circular nos acordos da cadea de subministración: un estudo cualitativo en Ecuador. Revista Galega de ECONOMÍA, 2(33). https://doi.org/10.15304/rge.33.2.3228
Riera, M. A., Laz-Mero, M., & Alejandro Tuárez-Párraga, M. (2024). Revaluable Waste: A Manabita Development Opportunity. Espamciencia Para El Agro, 15(1), 1–9. https://doi.org/10.512
Rodríguez, O., Cuevas, A., Chowdhury, S., Díaz, N., Albores, P., Despoudi, S., Malesios, C., & Dey, P. (2022). The role of circular economy principles and sustainable-oriented innovation to enhance social, economic and environmental performance: Evidence from Mexican SMEs. International Journal of Production Economics, 248. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2022.108495
Silva-Alvarado, P. M., Orozco-Crespo, E., Verduga-Alcívar, D. A., Diéguez-Santana, K., del Monserrate Ruiz-Cedeño, S., & Sablón-Cossío, N. (2023). Prospective of the circular economy in a banana agri-food chain. Tec Empresarial, 17(1), 1–19. https://doi.org/10.18845/te.v17i1.6475
Soria, R., Altamirano, J., Gavilanes, R., & Tipán, B. (2025). Estrategias de economía circular para las pymes del Ecuador. Una revisión sistemática. Boletín de Coyuntura, (45), 9–18. https://doi.org/10.31243/bcoyu.45.2025.2716
Torres Álava, F., Guerrero, F., Varas Maenza, C., & Solis Barros, T. (2022). Circular economy vision for local development focused on waste derived from two agricultural crops in Ecuador. Journal of Business, 6(4), 1–16. http://journalbusinesses.com/index.php/revista
Valdez, O., Morales, J., Ovalles, L., Sandoval Barraza, L. A., Mizquiz, V., & Valdez, N. (2025). Economía circular digital: Aprovechamiento de tecnologías accesibles para impulsar la sostenibilidad en MiPyMEs y emprendimientos locales. Revista de Investigación En Tecnologías de La Información, 13(30), 96–104. https://doi.org/10.36825/riti.13.30.008
Vásquez, P., Gallego, V., & Soto, J. D. (2024). Transforming MSMEs towards circularity: an attainable challenge with the appropriate technologies and approaches. Environment Systems and Decisions, 44(3), 624–644. https://doi.org/10.1007/s10669-023-09961-8

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
